Przedsiębiorca, który szuka partnera do przygotowania towaru do sprzedaży, szybko trafia na trzy określenia: konfekcjonowanie, pakowanie i przepakowywanie. W ofertach i rozmowach handlowych padają często jednym tchem, jakby znaczyły to samo. Nie znaczą. A różnica ma wymiar czysto finansowy, bo od tego, co dokładnie zostanie zamówione, zależy wycena, podział odpowiedzialności i to, czy firma nie zapłaci za czynności, których wcale nie potrzebowała.
Pakowanie – najwęższy zakres usługi
Pakowanie oznacza umieszczenie materiału w opakowaniu. Przy produktach sypkich mowa najczęściej o workach wentylowych, workach otwartych zszywanych i big bagach. Brzmi banalnie, ale w skali przemysłowej wymaga maszyn dozujących, powtarzalnej dokładności i doświadczenia z materiałami, które chłoną wilgoć albo mocno pylą. Kto zamawia wyłącznie pakowanie, dostaje napełnione opakowania i nic ponad to. Etykieta, paleta czy przechowanie do wysyłki to już osobne pozycje w kosztorysie.
Przepakowywanie – zmiana formatu towaru
Przepakowywanie polega na przeniesieniu towaru z jednego opakowania do innego, zwykle po to, by dopasować porcję do wymagań kolejnego ogniwa łańcucha dostaw. W przemyśle i rolnictwie powtarzają się trzy scenariusze: z silo trucków do big bagów, z big bagów do worków 20-25 kg oraz odwrotnie – z mniejszych worków do big bagów, gdy towar trzeba scalić pod transport hurtowy. Tę usługę da się zamówić samodzielnie. Ma to sens, gdy producent potrzebuje jedynie innego formatu opakowania, a resztę logistyki prowadzi we własnym zakresie.
Konfekcjonowanie – pełen pakiet czynności
Konfekcjonowanie jest pojęciem najszerszym i obejmuje oba poprzednie. Dochodzą do nich dobór opakowania pod rynek zbytu, porcjowanie i precyzyjne ważenie, etykietowanie, kompletowanie zestawów, paletyzacja z foliowaniem, kontrola jakości oraz magazynowanie do dnia wysyłki. Mówiąc wprost: każde pakowanie jest częścią konfekcjonowania, ale nie odwrotnie. Przystępne omówienie tych granic, z przykładami z codziennej pracy z materiałami sypkimi, przygotowała spółka PEDMO z Tychów w tekście wyjaśniającym, czym różnią się konfekcjonowanie, pakowanie i przepakowywanie. Warto do niego zajrzeć przed wysłaniem pierwszego zapytania ofertowego.
Własna linia czy usługa z zewnątrz?
Z perspektywy rentowności najciekawsze jest pytanie, czy w ogóle opłaca się pakować samemu. Własna linia to wydatek inwestycyjny: maszyny, legalizowane wagi, hala, ludzie do obsługi i serwis. Taki majątek zarabia tylko wtedy, gdy pracuje. Tymczasem w wielu branżach popyt faluje. Producenci nawozów czy chemii budowlanej przez kilka miesięcy w roku pakują kilkukrotnie więcej niż w pozostałym okresie, a potem linia stoi i nadal generuje koszty. Zlecenie pracy wyspecjalizowanemu wykonawcy oznacza płacenie za faktycznie zapakowany tonaż. Kapitał, który trafiłby w maszyny, zostaje w firmie i może pracować tam, gdzie daje wyższy zwrot – w rozwoju produktu, sprzedaży albo ekspansji.
Kiedy rachunek wychodzi na plus
Zlecenie pakowania na zewnątrz ma szczególnie mocne uzasadnienie w kilku typowych sytuacjach:
- sprzedaż w dwóch kanałach – luzem lub w big bagach dla przemysłu i w workach 25 kg dla hurtowni; własna linia workująca dla kilkunastu procent wolumenu rzadko się spina;
- wyraźna sezonowość, przy której zaplecze jest albo przeciążone, albo bezczynne;
- import towaru sypkiego, który przyjeżdża w formacie wygodnym dla przewoźnika, a nie dla krajowego odbiorcy oczekującego mniejszych porcji i polskiego opisu;
- test nowego produktu lub gramatury, zanim zapadnie decyzja kapitałowa;
- wąskie gardło w dziale pakowania, gdy gotowy materiał zalega, a rozbudowa hali potrwałaby miesiącami.
Każdy z tych przypadków rozkłada na czynniki pierwsze artykuł o tym, dla jakich firm usługi co-packingowe mają sens. Znalazło się w nim również miejsce na uczciwą uwagę o sytuacjach odwrotnych.
Kiedy lepiej zostać przy własnym zapleczu
Nie każda firma skorzysta na outsourcingu. Jeśli zakład ma sprawną, w pełni obciążoną linię, a produkcja jest stabilna przez cały rok, zysk z przeniesienia pakowania na zewnątrz bywa niewielki. Podobnie przy materiałach, które muszą trafić do opakowania wyjątkowo szybko po wytworzeniu, bo dodatkowy transport wprowadza wtedy ryzyko. Rozsądnym krokiem przed decyzją jest zamówienie partii testowej, najlepiej w dwóch wariantach gramatury, i sprawdzenie reakcji odbiorców. Koszt jednostkowy przy małej serii będzie wyższy, ale to wciąż ułamek kwoty, jaką pochłonęłaby zmiana formatu już po uruchomieniu regularnych dostaw.
Odpowiedzialność za jakość zapisana w umowie
Precyzyjne nazwanie usługi ma jeszcze jeden wymiar – odpowiedzialność. Za parametry samego surowca odpowiada producent. Wykonawca odpowiada za porcjowanie, oznakowanie i zabezpieczenie towaru, ale wyłącznie w zakresie, który faktycznie zlecono. W PEDMO badana jest każda przyjmowana dostawa i każda partia wyrobu po procesie, więc stan materiału pozostaje udokumentowany na kolejnych etapach. Przy ewentualnej reklamacji takie zapisy pozwalają szybko ustalić, gdzie leży przyczyna problemu. Dla przedsiębiorcy oznacza to mniej sporów z odbiorcami i większą przewidywalność kosztów, a w biznesie przewidywalność też ma swoją wartość.
